Płynny staking (liquid staking) zapewnia zbywalny token za kryptowalutę stakowaną przez protokół. Możesz użyć lub sprzedać ten token bez wcześniejszego przechodzenia całej procedury wypłaty ze stakingu. Elastyczność dodaje kolejną warstwę ryzyka: zależysz od walidatorów, smart kontraktów, płynności tokenu i działania protokołu.
Przy zwykłym stakingu w sieci monety zabezpieczają sieć Proof of Stake i mogą nie być od razu zbywalne. W płynnym stakingu wpłacasz je do puli lub protokołu organizującego pracę walidatorów. Otrzymujesz token płynnego stakingu reprezentujący Twój udział w stakowanej pozycji.
W Ethereum znanymi przykładami są stETH od Lido i rETH od Rocket Pool. Token można przechowywać we własnym portfelu, sprzedać na zdecentralizowanej giełdzie albo wykorzystać w niektórych protokołach DeFi, podczas gdy bazowe ETH pozostaje w stakingu.
Źródłem podstawowej nagrody nadal jest staking w sieci. Różnicę stanowi dodatkowa warstwa techniczna i finansowa między Tobą a bazowym stake.
Sprzedaż na rynku nie jest tym samym co wypłata przez protokół. Sprzedaż rynkowa przekazuje token innemu kupującemu po bieżącej cenie. Wykup w protokole wymaga dostępności bazowych monet albo wyjścia walidatorów, co może wiązać się z kolejką.
| Token | Co reprezentuje | Jak pojawiają się nagrody | Dodatkowa uwaga |
|---|---|---|---|
| stETH | ETH stakowane przez Lido | Saldo rebase zmienia się wraz z rozliczaniem nagród i innych korekt | Niektóre aplikacje DeFi preferują opakowany token wstETH bez rebase |
| rETH | Udział w ETH stakowanym przez Rocket Pool | Ilość rETH pozostaje stała, a zmienia się jego wartość wykupu względem ETH | Cena rynkowa może różnić się od wartości protokołu |
| weETH | Opakowana wersja eETH od ether.fi bez rebase | Wartość narasta w kursie wymiany względem eETH | eETH korzysta także z restakingu, więc dodaje kolejną warstwę ryzyka |
weETH nie jest po prostu trzecią wersją zwykłego płynnego stakingu. ether.fi opisuje eETH jako token liquid restakingu korzystający także z EigenLayer. Przed bezpośrednim porównaniem ze stETH lub rETH przeczytaj nasz poradnik o restakingu.
| Cecha | Bezpośredni staking w sieci | Płynny staking |
|---|---|---|
| Dowód pozycji | Stake zapisany u walidatora lub w mechanizmie delegowania | Token reprezentujący udział w połączonym stake |
| Wyjście | Podlega zasadom wypłaty sieci | Token często można natychmiast sprzedać na rynku |
| Warstwy techniczne | Sieć i walidator | Sieć, walidator, protokół i kontrakt tokenu |
| Koszty | Prowizja walidatora i opłaty sieciowe | Prowizja walidatora, opłata protokołu, opłaty sieciowe i ewentualne koszty handlu |
| Główne dodatkowe ryzyko | Awaria walidatora i opóźnienie wypłaty | Smart kontrakty, odchylenie ceny i płynność rynkowa |
Staking bezpośredni nadal może angażować walidatora lub powiernika. Płynny staking dodaje konkretnie zbywalny token i zwykle warstwę smart kontraktu.
Głównym powodem jest elastyczność. Jeśli płynność rynkowa jest wystarczająca, możesz sprzedać token zamiast czekać na procedurę wyjścia z sieci lub walidatora.
Token płynnego stakingu może czasem służyć jako zabezpieczenie albo płynność w innym protokole. Zwiększa to efektywność kapitału, ale nakłada na siebie kolejne rodzaje ryzyka. Problem w jednym protokole może wpłynąć na pozycję wykorzystywaną jako zabezpieczenie gdzie indziej.
Pule obniżają też próg wejścia. Prowadzenie własnego walidatora wymaga wiedzy technicznej, sprzętu, zarządzania kluczami, a w niektórych sieciach także znacznego minimalnego stake.
Zależysz od kodu obsługującego depozyty, tokeny, nagrody i wypłaty. Luka, wadliwa aktualizacja albo problem z zarządzaniem może spowodować stratę lub zablokować dostęp. Audyt zmniejsza ryzyko, ale go nie usuwa.
Bazowe monety są nadal stakowane przez walidatorów. Słabe działanie może zmniejszyć nagrody, a poważne naruszenia mogą wywołać slashing. Sprawdź, jak wybierani są walidatorzy i kto pokrywa ewentualne straty.
Token płynnego stakingu jest przedmiotem handlu na rynku. Jego cena może spaść poniżej wartości bazowego stake, zwłaszcza gdy wielu posiadaczy chce sprzedać albo spada zaufanie do protokołu. Token może ostatecznie nadal podlegać wykupowi, ale jeśli musisz sprzedać natychmiast, znaczenie ma bieżąca cena rynkowa.
Zbywalność nie oznacza, że każdą kwotę można sprzedać bez wpływu na cenę. Sprawdź głębokość rynku, a nie tylko ostatnią notowaną cenę. Bezpośredni wykup może również zależeć od kolejki wypłat sieci.
Opłaty, wybór walidatorów, działania awaryjne i aktualizacje mogą być kontrolowane przez organizację, proces zarządzania albo oba te mechanizmy. Skoncentrowana kontrola może dodawać ryzyko nawet wtedy, gdy kod działa zgodnie z założeniami.
Wykorzystanie tokenu jako zabezpieczenia dodaje ryzyko wyroczni i likwidacji. Restaking używa tego samego stake ekonomicznego do zabezpieczania kolejnych usług, wprowadzając więcej reguł i scenariuszy strat. Traktuj weETH jako produkt z większą liczbą warstw niż zwykły token płynnego stakingu.
Podstawowa nagroda płynnego stakingu pochodzi ze stakingu w sieci. W lendingu pożyczkobiorca albo dostawca korzysta z Twoich monet i płaci odsetki. Prosty procent w aplikacji może zacierać tę różnicę.
Sprawdź, czy bazowa kryptowaluta jest rzeczywiście stakowana, jaki token otrzymujesz i który protokół go emituje. Nasz poradnik lending czy staking wyjaśnia, jak źródło zwrotu zmienia ryzyko.
Porównaj aktualne stawki tych protokołów z innymi platformami do stakingu. Wyświetlana stawka jest użyteczna dopiero po ustaleniu, jakie warstwy i warunki za nią stoją. Szerszy artykuł o ryzyku stakingu kryptowalut zestawia ryzyko smart kontraktu i depegu z ryzykiem przechowywania, walidatora i lendingu.
Pobieramy stawki bezpośrednio od dostawców przez ich API lub oficjalne strony internetowe i sprawdzamy je codziennie. Pokazujemy, kiedy każda stawka została ostatnio zweryfikowana. Warunki mogą zmienić się bez uprzedzenia, dlatego przed wpłatą sprawdź aktualną wartość.
Stopy zwrotu z kryptowalut nigdy nie są gwarantowane. Staking on-chain może wiązać się ze slashingiem; płynny staking dodaje ryzyko smart kontraktów i depegu; w lendingu możesz stracić cały depozyt, jeśli dostawca stanie się niewypłacalny. W każdej kategorii spadek ceny może przewyższyć uzyskane nagrody.
StakingKrypto.pl porównuje i wyjaśnia, ale nie udziela porad inwestycyjnych. Niektóre linki są afiliacyjne i mogą przynieść nam prowizję. Nie wpływa to na kolejność tabeli, która zależy od wyświetlanej stopy zwrotu.